Tomris Uyar ( Ulaşılmaz Kadın ) Kimdir?

Tomris Uyar ( Ulaşılmaz Kadın ) Kimdir?

Her insan dünyaya geldiği bu evrende kendi ruh eşini arar. Bulduğunda içini bir duygu kaplar ve buna ‘’Aşk’ ’der. Dünya tarihi büyük aşklar görmüştür ve bu aşklar sayesinde Dünya edebiyatı eşsiz şiirlere, eserlere sahip olmuştur. Kendi edebiyatımızda dönemlere ayrılır. Bunlardan biri ise ‘’İkinci Yeni’’dir. Peki İkinci Yeni’nin ilham kaynağı neydi ya da kimdi de bu kadar başarılı oldu bu akım? Her başarılı erkeğin arkasında bir kadın vardır derler. Ama hayat Tomris Uyar’ı başarılı erkek yerine bu başarılı akımın arkasındaki kadın yapmayı tercih etti. Eğer hazırsak öyküleriyle de Türk Edebiyatı’na yön vermiş Tomris Uyar’ın hayatını anlatmaya başlayalım.

Biyografisi :TOMRİS UYAR KİMDİR?

Tomris Uyar 1941 yılında İstanbul’da doğan ünlü yazar 4 Temmuz 2003’te hayatını kaybetti. İngiliz Kız Ortaokulu‘nda, şimdiki adı Robert Kolej olan Arnavutköy Amerikan Kız Koleji‘nde eğitim gördü (1961). İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne bağlı Gazetecilik Enstitüsü‘nü bitirdi (1963).

Cemal Süreya ve Ülkü Tamer ile beraber Papirüs dergisi kurucularından olan Uyar’ın deneme, eleştiri ve kitap tanıtma yazıları Yeni Dergi, Soyut, Varlık gibi dergilerde yayımlandı. On öykü derlemesinden Yürekte Bukağı ile 1979, Yaza Yolculuk ile 1986 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. 60’ı aşkın çevirisi kitaplaşan Uyar’ın günlükleri, “Gündökümü” genel başlığı altında, yayımlandı. Yürekte Bukağı ve Yaza Yolculuk öykü kitapları ile Sait Faik Hikâye Armağanı‘nı aldı.

Yazarlık ve çevirmenlik dışında herhangi bir meslek edinmemiştir. Genelde “şunun eşi bunun eşi” diye anılmaktan hoşlanmadığını açıkça belirtmiştir ama maalesef birçok kişi onu bu şekilde tanımaktadır.

O, Ülke Tamer ile aynı kolejde okumuş ve daha sonra kolej aşkıyla ilk evliliğini gerçekleşmiştir. Ülkü Tamer’den boşanma nedeni ise Cemal Süreya’dır (İlk evliliğini şair Ülkü Tamer ile yapan Tomris Uyar‘ın evliliği Eylül isimli kızlarının sütten boğulması üzerine son bulur.  Bir de bu var tabi ki. Tuzu biberi olmuştur diyebiliriz.) Cemal Süreya ile Tomris Uyar tanıştıklarında ikisi de evlidirler. Cemal Süreya şu dizesinde o anı özetliyor aslında:

“Başka evlerde karşılaştık

İliğinden öptüm seni

En sonunda caddelere çıkardım”

İkinci evliliği de Cemal Süreya ile oldu.  Meşhur “Daha nen olayım isterdin / Onursuzunum senin! “ dizeleri Tomris Uyar içindir..

Tomris Uyar’a “lirik bir dostluk” sunan ve onun her doğum gününde yani 15 Mart’ta ona ithafen bir şiir yayımlayan II. Yeni’nin önemli isimlerinden Edip Cansever,  Tomris Uyar’ın diğer evliliğidir. Edip Cansever, ona her sene hediye ettiği şiirleriyle belki de aşkını en çok yaşayan şair olarak görebilir ama Cemal Süreya’nın böyle bir şey yapmaması sadece onun kararıydı. O, Tomris’ten ayrılırken “Senden ayrıldığım anda, senin hakkında, hikayen hakkında sevdiğimi belirtecek hiçbir şey söylemeyeceğim, benim ağzımdan kimse duymayacak”  dedi ve Tomris’e ait olabilecek hiçbir şey yazmadı.

Edebiyat dünyasında ona ait soyadıyla anılır Tomris ve bu onun son evliliği olmuştur: Turgut Uyar.

Tomris Uyar, şair Turgut Uyar ile evlenir ve Hayri Turgut Uyar isimli, İTÜ’de öğretim görevlisi bir oğulları vardır. 2003 yılında kanser nedeniyle vefat eden yazarın kabri Zincirlikuyu Mezarlığı‘ndadır.

Edebi Kişiliği:

  • Turgut Uyar ile beraber çeviri işlerine yoğunlaştı. Lucretius’tan beraber çevirdikleri Evrenin Yapısı, TDK tarafından ödüle layık görüldü ve bu eser 1975 yılında TDK Çeviri Ödülü aldı.
  • Edgar A. Poe çevirileri ile tanınır genelde, Küçük Prens adlı kitabın çevirisini de Cemal Süreya ile birlikte yapmıştır. Çeviri, gerçekten de enfestir.
  • Sarmaşık Gülleri” adlı öyküsü S.Önal tarafından televizyona uyarlanmıştır.
  • İlk çevirisi  “Şekerden Bebek”, (Tagore’dan 1962 ) ilk öyküsü ” Kristin” ‘dir.
  • Atilla Özkırımlı Tomris Uyar için şunları söyler : “Gerçekçiliğin bilinçle yorumlanışının yanı sıra, insanı bireysileştiren duyarlılıkların, düşünüş ve davranış özelliklerinin göz ardı edilmediği, bütünün ayrıntılarının işlenmesiyle verildiği usta işi öyküler yazdı.” 
  • Klasik öykülerinde şiirsel bir dili zorlar. Dümdüz yazmaz, beyninizde çağrışımlar yapacak sözcükleri özenle seçer. 
  • Eserlerinde modern dünyayı tüm çıplaklığıyla inceler.  İlk öyküleri genel olarak evlilik ve kadın üzerinedir.  Kadının iç dünyasını, onun ataerkil modern dünyadaki duruşunu inceler.
  • Selim İleri’nin de dediği gibi öykülerindeki kişiler çeşitlidir. Kuaför çırağı, manikürcü kız ya da kabadayılar onu öyküsünde işlenebilir.

Eserleri

  • İpek ve Bakır (1971)
  • Ödeşmeler (1973)
  • Dizboyu Papatyalar (1975)
  • Yürekte Bukağı (1979)  ( Sait Faik Hikâye Armağanı )
  • Yaz Düşleri/Düş Kışları (1981)
  • Gecegezen Kızlar (1983)
  • Rus Ruleti- Dön Geri Bak (1985)
  • Yaza Yolculuk (1986)  (Sait Faik Hikâye Armağanı )
  • Sekizinci Günah (1990)
  • Otuzların Kadını (1992)
  • Aramızdaki Şey (1997) 

    Ödülleri

  • Evrenin Yapısı ile (Lucretius; Turgut Uyar ile),
  • 1975 TDK Çeviri Ödülü; “Hiawata” ile Avni Dilligil Tiyatro Çeviri Ödülü;
  • Yürekte Bukağı ile 1980 Sait Faik Hikâye Armağanı;
  • Yaza Yolculuk ile 1987 Sait Faik Hikâye Armağanı;
  • 1987 Haldun Taner Hikâye Ödülü’nü de kabul etmemiştir.

Mayıs, F. Scott Fitzgerald, Gerçek Yay., İstanbul, 1968. [Öykü]
Aç Kaplan Yılları, John Gordon Davis, Hürriyet Yay., İstanbul 1977. [Roman]
Ailede Bir Ölüm, James Agee, Ayrıntı Yay., İstanbul, 1996. [Roman]
Al Midilli, John Steinbeck, Arkadaş Kitapları, İstanbul, 1980. [Çocuk Kitabı]
Altın Böcek, Edgar Allan Poe, Varlık Yay., İstanbul, 1969. [Öykü]
Alef, J. L. Borges, (Çev.: Tomris Uyar – Peral Beyaz Charum – Fatih Özgüven – Fatma Akerson), İletişim Yay., 1998. [Öykü]
Alis Harikalar Ülkesinde & Alis Aynanın İçinde, Lewis Carroll, Sosyal Yay., İstanbul, 1985. [Çocuk Kitabı]
Amerikan Hikâyeleri Antolojisi, Hazırlayan: Tomris Uyar, İletişim Yay., İstanbul, 1983. [Antoloji]
Aşk ve Erotizm / Çifte Alev, Octavio Paz, Okuyan Us Yay., İstanbul, 2002. [İnceleme]
Aynanın İçinden: Alis Harikalar Ülkesinde, Lewis Carroll, Can Yay., İstanbul, 2001. [Çocuk Kitabı]
Baba Yasaları Ana Sözleri / Babayasaların Anafikri, Derleyenler: John Peers – Gordon Bennett, Metis Yay., İstanbul, 1978. [İnceleme]
Başkan Babamızın Sonbaharı, Gabriel Garcia Marquez, Milliyet Yay., İstanbul, 1978. [Roman]
Bir Ölüm, James Agee, Hürriyet Yay., İstanbul, 1977. [Roman]
Bir Aşk Kırgınının Şarkısı, Apollinaire, (Cemal Süreya ile), De Yay., İstanbul, 1965. [Şiir]
Borges ve Yazma Üzerine, Derleyenler: Thomas Di Giovanni, Daniel Halpern, Frank Macshane, İletişim Yay., 1998. [İnceleme]
Caz Dönemi (Ragtime), E.L. Doctorow, Can Yay., İstanbul, 2000. [Roman]
Çalınan Mektup, Edgar Allan Poe, (Memet Fuat ile), Dost Kitabevi, Ankara, 2000. [Öykü]
Değirmencinin Karısı, P.A. de Alarcon, Milliyet Yay., İstanbul, 1973. [Roman]
Evrenin Yapısı, Lucretius, (Turgut Uyar ile), Hürriyet Yay., İstanbul, 1974. [Şiir]
Ficciones: Hayaller ve Hikâyeler, J. L. Borges, (Çev.: Tomris Uyar – Fatih Özgüven), İletişim Yay., 1998. [Öykü]
G, John Berger, İletişim Yay., İstanbul, 1984. [Roman]
Gene Aşk, Doris Lessing, Can Yay., 1997. [Roman]
Gönül Abla – Fırsatlar Ülkesi, Nathanael West, Sander Yay., İstanbul, 1974. [Öykü]
Gönül Abla ve Temizinden Bir Milyon, Nathanael West, YKY., 1999.[Öykü]
Gök Nasıl da Karardı, Ernest Gaines, Arkadaş Kitapları, İstanbul, 1980. [Çocuk Kitabı]
Hapishane Kuşu, Kurt Vonnegut, Altın Yay., İstanbul, 1980. [Roman]
Her Çıkışın Bir İnişi Vardır, Flannery O’Connor, (Çev.: Fatih Özgüven, Nazım Dikbaş, Tomris Uyar), Metis Yay., 2011. [Öykü]
Hiroşima, John Hersey, De Yay., İstanbul, 1965. [Roman]
İnci, John Steinbeck, Can Yay., İstanbul, 1981. [Roman]
İnsan Postu, Willi Heinrich, Hürriyet Yay., İstanbul, 1972. [Roman]
Karanlık Gözükünce, William Styron, Oğlak Yay., İstanbul, 1996. [Roman]
Küçük Prens, Antoine de Saint Exupery, (Cemal Süreya ile), Can Yay., 1987. [Çocuk Kitabı]
Küçük Tragedyalar, Aleksandr Puşkin, Oğlak Yay., İstanbul, 1996. [Oyun]
Kızıl Ölümün Maskesi, Edgar Allan Poe, Nisan Yay., İstanbul, 1991. [Öykü]
Laura Mars’ın Gözleri, H.B. Gilmour, Milliyet Yay., İstanbul, 1979. [Roman]
Latin Amerikalı Kadın Hikâyeciler Antolojisi: Başka Ateşler (Derleyen: Alberto Manguel), Afa Yay., 1988. [Antoloji]
Merdiven Dibindeki Gülümseyiş, Henry Miller, (R. Tomris imzasıyla), De Yay. İstanbul, 1967. [Öykü]
Mırıldandığım Öyküler, Julio Cortazar, Can Yay., İstanbul, 1997. [Öykü]
Mozart ve Salieri – Küçük Tragedyalar, Aleksandr Puşkin, De Yay., İstanbul, 1987. [Oyun]
Mrs. Dalloway, Virginia Woolf, Yeni Ankara Yay., 1977. [Roman]
Olağandışı Öyküler, Edgar Allan Poe, (Memet Fuat ile), Adam Yay., İstanbul, 1982. [Öykü]
On Küçük Zenci, Agatha Christie, (Tomris Tamer imzasıyla), Varlık Yay., İstanbul, 1963. [Roman]
Ormanın Tam İçinden, Flannery O’Connor, (Çev.: Tomris Uyar – Fatih Özgüven), Mitos Yay., İstanbul, 1993. [Öykü]
Oscar Wilde’ın Son Vasiyeti, Peter Ackroyd, Semavi Yay., İstanbul, 1994. [Roman]
Ölüm ve Pusula, J. L. Borges, İletişim Yay., İstanbul, 1994. [Öykü]
Pedro Paramo, Juan Rulfo, De Yay., 1970. [Roman]
Perde Arası, Virginia Woolf, Can Yay., İstanbul, 2002. [Roman]
Petersburg Ekspresi, Hans Koning, Milliyet Yay., İstanbul, 1977. [Roman]
Pnin, Vladimir Nabokov, İletişim Yay., İstanbul, 1999. [Roman]
Ressamın İkinci Sözleşmesi, Murathan Mungan’ın Seçtikleriyle, Metis Yay., Ocak 2005. [Öykü]
Seni İçime Gömdüm, Andrew Jolly, Hürriyet Yay., İstanbul, 1973. [Roman]
Sigaranın Saltanatı, Richard Klein, İletişim Yay., İstanbul, 1995. [İnceleme]
Son Perde, Roald Dahl, Can Yay., İstanbul, 1987. [Öykü]
Son Düş, F. Scott Fitzgerald, İletişim Yay., İstanbul, 1994. [Roman]
Şarlatanlar Dönemi, Lilian Hellman, Milliyet Yay., İstanbul, 1977. [Roman]
Şekerden Bebek, Tagore, Varlık Yay., İstanbul, 1962. [Masal]
Türk Romanı (İlk Dönem 1872 – 1900), Robert Finn, Bilgi Yay., Ankara, 1984. [İnceleme]
Trendeki Yabancılar, Patricia Highsmith, Metis Yay., İstanbul, 1991. [Roman]
Uşak Ne Gördü, Joe Orton, Nisan Yay., 1992. [Oyun]
Yağmur Gibi Söyle Bana, Tennessee Williams, Nisan Yay., 1999. [Oyun]
Yüzücü, J. Cheever, YKY, İstanbul, 1993. [Öykü]

KENDİSİNDEN DİNLEYİN:

Güzel SÖZLERİ: Alıntılar

Sesli Kitap 🙂

Bizi takip et…

Aşağıda bulunan Paylaş Bölümünden yazımızı Sosyal Medyanızda paylaşabilirsiniz.

Benzer İçerikler

Cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.